Hướng phát triển mới cho công nghệ xây dựng cầu Việt Nam: Hành trình tiếp nối các thế hệ

Trong hành trình phát triển, “làm chủ công nghệ” chưa phải là đích đến cuối cùng. Nếu chặng đường vừa qua là hành trình từ tiếp nhận đến làm chủ, thì chặng đường phía trước phải là hành trình từ làm chủ đến sáng tạo. Đó là một hành trình nối tiếp giữa các thế hệ. Và trách nhiệm của thế hệ hôm nay là đưa ngành cầu Việt Nam từ “làm chủ” đến “sáng tạo” và vươn tới “ dẫn dắt”…

TS. Đặng Việt Dũng – Chủ tịch Tổng hội Xây dựng Việt Nam.

Hành trình làm chủ đến sáng tạo trong xây dựng cầu

Ngày 15/9, tại Thủ đô Hà Nội, Tổng hội Xây dựng Việt Nam sẽ phối hợp cùng Hội Khoa học Kỹ thuật Cầu đường Việt Nam và Hội Kết cấu và Công nghệ xây dựng Việt Nam đồng chủ trì tổ chức Hội thảo khoa học và công nghệ với chủ đề “Công nghệ xây dựng cầu Việt Nam – Hành trình làm chủ và phát triển”.

Đây là dịp để chúng ta cùng nhìn lại một chặng đường phát triển đáng tự hào của ngành cầu Việt Nam; nhận diện một cách khách quan những thành tựu, trình độ và năng lực công nghệ mà chúng ta đã đạt được; đồng thời cùng trao đổi về những yêu cầu mới và những hướng đi công nghệ mà chúng ta cần tiếp tục chinh phục trong kỷ nguyên mới.

Cầu là một loại hình công trình đặc biệt trong hạ tầng giao thông. Một cây cầu không chỉ nối hai bờ, rút ngắn khoảng cách địa lý. Mỗi cây cầu còn có thể mở ra một hành lang phát triển, kết nối các vùng kinh tế, làm thay đổi cấu trúc đô thị và tạo thêm những động lực phát triển mới cho một vùng đất. Nhiều cây cầu hôm nay còn trở thành những công trình kiến trúc có giá trị, góp phần tạo nên hình ảnh và bản sắc của một đô thị.

Chính vì vậy, có thể nói không quá rằng, trình độ xây dựng cầu, ở một góc độ nhất định, cũng phản ánh trình độ khoa học – công nghệ, năng lực công nghiệp và sức sáng tạo của một quốc gia.

Lịch sử phát triển của ngành cầu Việt Nam là một hành trình rất dài. Từ những cây cầu bằng gạch đá, bằng gỗ, bằng tre của tổ tiên; đến những cây cầu bằng thép, bê tông cốt thép của thời kỳ đầu công nghiệp hóa; rồi hôm nay chúng ta được chứng kiến những cây cầu bê tông dự ứng lực, cầu đúc hẫng, cầu dây văng, cầu dây võng, cầu vòm thép, cầu vượt biển và những công trình có quy mô, hình thức kết cấu ngày càng phức tạp ở khắp mọi miền tổ quốc.

Đặc biệt từ sau công cuộc đổi mới, ngành cầu Việt Nam đã có một bước chuyển quan trọng. Từ chỗ chủ yếu tiếp nhận công nghệ sang chủ động học hỏi, chuyển giao, tích lũy kinh nghiệm và từng bước làm chủ công nghệ. Từ những dự án đầu tiên còn cần nhiều sự trợ giúp của chuyên gia nước ngoài, đến nay các nhà khoa học, kỹ sư và công nhân Việt Nam đã từng bước nắm bắt công nghệ đúc hẫng, cọc khoan nhồi đường kính lớn, công nghệ thi công vòm thép nhồi bê tông, vòm thép dây treo mạng lưới, cầu dây văng nhiều mặt phẳng, dầm hybrid và nhiều công nghệ phức tạp khác, đã trực tiếp tổ chức thiết kế, thi công nhiều công trình cầu lớn với nhiều mốc công nghệ quan trọng.

Điều đáng tự hào nhất trong hành trình ấy không chỉ là chúng ta đã xây được bao nhiêu cây cầu lớn, mà quan trọng hơn là sau mỗi cây cầu hoàn thành, tri thức, kinh nghiệm và năng lực công nghệ của những người làm cầu được tích lũy và nâng lên. Tạo cho chúng ta niềm tin rằng người Việt Nam có thể tiếp tục vượt qua những giới hạn mới về công nghệ, về quy mô và độ phức tạp của công trình. Đó cũng chính là ý nghĩa sâu sắc nhất của hai chữ “làm chủ” trong chủ đề Hội thảo hôm nay.

Truyền lửa cho thế hệ kỹ sư trẻ

Sau hơn 2 tháng kêu gọi, ban tổ chức hội thảo đã nhận được rất nhiều bài viết có giá trị từ các đơn vị tư vấn thiết kế, các doanh nghiệp thi công có nhiều kinh nghiệm, các trường đại học, các nhà khoa học và chuyên gia. Hội đồng chuyên môn đã lựa chọn 31 bài để đăng vào Kỷ yếu điện tử và đề nghị 9 báo cáo trực tiếp tại hội thảo. Các bài đăng trong Kỷ yếu và các báo cáo được trình bày trực tiếp đều là những đóng góp chuyên môn có giá trị cho Hội thảo.

Hội thảo khoa học và công nghệ với chủ đề “Công nghệ xây dựng cầu Việt Nam – Hành trình làm chủ và phát triển” sẽ diễn ra ngày 15/9.

 Nội hàm của “làm chủ công nghệ” đang thay đổi.

 Nếu trước đây, câu hỏi lớn của ngành cầu là:

 Chúng ta có xây được cây cầu có những mốc công nghệ mới hay không?

Thì hôm nay, câu hỏi phải rộng hơn:

Chúng ta có thể thiết kế cây cầu này tối ưu, đẹp hơn không? Có thể thi công nhanh hơn, an toàn hơn, có mức công nghiệp hóa cao hơn không? Có thể tự phát triển công nghệ, vật liệu và thiết bị không? Có thể quản lý cây cầu trong suốt hàng chục năm khai thác bằng dữ liệu và công nghệ số không? Bước chuyển ấy sẽ được thể hiện khá rõ qua các báo cáo tại hội thảo này.

Làm chủ không có nghĩa là đóng cửa và tự làm tất cả. Khi chúng ta phát triển, công nghệ trên thế giới không dừng lại. Làm chủ là có đủ tri thức để lựa chọn công nghệ phù hợp; đủ năng lực để tiếp nhận và cải tiến công nghệ; đủ đội ngũ để tự thiết kế và tổ chức thực hiện; đủ dữ liệu và kinh nghiệm để xây dựng tiêu chuẩn của mình; và tiến tới có những giải pháp mà chính chúng ta có thể đóng góp trở lại cho thế giới.

Những bài toán của công trường phải trở thành vấn đề nghiên cứu. Những kết quả nghiên cứu phải đến được với công trình. Và những kinh nghiệm tích lũy qua từng cây cầu phải được hệ thống hóa thành tri thức, tiêu chuẩn và tài sản chung của ngành.

Để làm được điều đó, sự liên kết giữa cơ quan quản lý - nhà khoa học - trường đại học - đơn vị tư vấn - doanh nghiệp xây dựng, doanh nghiệp công nghệ cần phải chặt chẽ hơn nữa. Nhà nước kiến tạo - khoa học tạo tri thức - doanh nghiệp hiện thực hóa công nghệ. Hội nghề nghiệp kết nối và lan tỏa.

Trong hành trình phát triển, làm chủ công nghệ không phải là một đích đến cuối cùng.  Nếu chặng đường vừa qua là hành trình từ tiếp nhận đến làm chủ, thì chặng đường phía trước phải là hành trình từ làm chủ đến sáng tạo. Đó là một hành trình nối tiếp giữa các thế hệ. Thế hệ trước đã giúp chúng ta đi từ “chưa làm được” đến “làm được”. Thế hệ hôm nay đang đi từ “làm được” đến “làm chủ”. Và trách nhiệm của thế hệ tiếp theo là đưa ngành cầu Việt Nam từ “làm chủ” đến “sáng tạo” và vươn tới “ dẫn dắt”.

Cuộc gặp gỡ của những người làm cầu Việt Nam tại Hội thảo “Công nghệ xây dựng cầu Việt Nam – Hành trình làm chủ và phát triển” - nơi các thế hệ đi trước chia sẻ kinh nghiệm, các nhà khoa học và doanh nghiệp trao đổi tri thức, và những kỹ sư trẻ được truyền thêm niềm tin, khát vọng để tiếp tục đi xa hơn – sẽ trở thành một gạch nối đáng nhớ trong hành trình phát triển với nhiều thách thức và rất đỗi tự hào đó.

Tiến sĩ Đặng Việt Dũng – Chủ tịch Tổng hội Xây dựng Việt Nam